TBMM Adalet Komisyonu’nda Kabul Edilen 12. Yargı Paketiyle Yargıda Kapsamlı Değişiklikler
TBMM Adalet Komisyonu’nda kabul edilen ve kamuoyunda “12. Yargı Paketi” olarak bilinen kanun teklifi, icra ve iflas işlemlerinden noterlik hizmetlerine, idari yargıdan ceza muhakemesine kadar birçok alanda önemli düzenlemeler içeriyor. Düzenlemelerle yargı süreçlerinin hızlandırılması, dijital uygulamaların yaygınlaştırılması ve uygulama birliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
İcra ve İflas Süreçlerinde Yeni Dönem
İcra ve İflas Kanunu’nda yapılan değişiklikle, mahkeme kararlarıyla hükmedilen para alacakları, vekalet ücretleri ve yargılama giderlerinin kamu idarelerince gecikmeksizin ödenmesi amaçlanıyor. Alacaklıların icra takibine başlamadan önce ilgili idareye yazılı başvuruda bulunması zorunlu hale gelirken, başvurudan itibaren bir ay içinde ödeme yapılmaması durumunda ilamlı icra yoluna başvurulabilecek.
Miras Kalan Taşınmazların Satışında Yeni Usul
Miras yoluyla edinilen ve üçüncü kişilere ait herhangi bir hak bulunmayan taşınmazların satışında ilk açık artırma yalnızca mirasçılar arasında gerçekleştirilecek. Bu özel açık artırma yöntemi yalnızca bir kez uygulanacak.
Elektronik İhalelerde Teminat Düzenlemesi
Elektronik satış sisteminde yapılan değişiklikle belirli şartları taşıyan alacaklılar teminat yatırmaktan muaf tutulabilecek. Hazine de açık artırmalarda teminat göstermeyecek. Ayrıca ihale bedelini ödemeyenlerin teminatı iade edilmeyecek, satış giderleri ve alacakların karşılanmasında kullanılacak. Bu kişilere ayrıca idari para cezası uygulanabilecek.
Noterlik İşlemlerinde Dijitalleşme
Noterlik işlemlerinde dijital dönüşüm kapsamında mahkeme ve savcılıkların noter evraklarına elektronik ortamda erişiminin önü açılıyor. Belgelerin güvenli elektronik imza ile dijital ortamda gönderilmesi mümkün hale gelirken, bu işlemler için vatandaşlardan ek ücret alınmayacak.
İdari Yargıda Yapısal Değişiklikler
Düzenlemeyle Danıştay daire sayısının azaltılmasına ilişkin geçiş süresi dört yıl uzatılıyor. Ayrıca belirli parasal sınırın altındaki idari ve vergi davalarının tek hakim tarafından karara bağlanmasının önü açılıyor. 486 bin TL’ye kadar olan birçok dava bu kapsamda değerlendirilecek.
İstinaf ve Temyiz Süreçlerinde Yeni Kurallar
Bölge idare mahkemeleri bazı durumlarda kararın gerekçesini değiştirerek istinaf başvurusunu reddedebilecek. Eksiklik tespit edilen dosyalar ise yeniden ilk derece mahkemesine gönderilebilecek. Belirli parasal sınırın altındaki davalarda temyiz yolu da kapatılabilecek.
Adli Tıp Kurumu’nda Yeni Atama Sistemi
Adli Tıp Kurumu ihtisas kurulu üyeleri için uzmanlık veya doktora şartı getiriliyor. Üyelerin görev süresi dört yıl ile sınırlandırılırken, yeni atama yapılıncaya kadar mevcut üyelerin görevlerine devam edebilmesine imkan tanınıyor.
Hakim ve Savcı Yardımcılarına Yeni Eğitim Modeli
Hakim ve savcı yardımcıları için anayasa hukuku, insan hakları hukuku ve mesleki uygulamaları kapsayan zorunlu eğitim programı getiriliyor. Eğitim sonuçları Türkiye Adalet Akademisi tarafından kayıt altına alınacak.
Dijital Delillere İlişkin Yeni Düzenleme
Kuvvetli suç şüphesinin bulunması halinde bilgisayar ve diğer dijital cihazlara el konulabilecek. Savcılık kararı 24 saat içinde hakimin onayına sunulacak. Onaylanmayan işlemlerde dijital veriler imha edilecek, alınan kopyalar ise şüpheliye teslim edilecek.
Tazminat Hesaplamalarında Faiz Esası Değişiyor
Destekten yoksun kalma ve iş gücü kaybı tazminatlarında faiz başlangıç tarihi yeniden düzenleniyor. Kazancın belirlenebildiği dönemler için faiz olay tarihinden, belirlenemeyen dönemler için ise karar tarihinden itibaren hesaplanacak.
Belirsiz Alacak Davası Uygulaması Kaldırılıyor
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda yapılan değişiklikle belirsiz alacak davası uygulamasına son veriliyor. Alacak artırımı yalnızca belirli usuller çerçevesinde yapılabilecek. Ayrıca duruşmalar arasındaki sürenin en fazla üç ay olması öngörülüyor.
HAGB Düzenlemesi Değişiyor
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) bazı suçlar bakımından uygulanamayacak. Denetim süresi beş yıl olarak korunurken, yükümlülüklerini yerine getiren sanıklar hakkında dava düşürülecek, şartların ihlali halinde ise hüküm açıklanacak.
Genetik Verilerin Korunmasına Yeni Güvence
DNA ve genetik verilerin kimlik bilgileriyle ilişkilendirilmeksizin özel sistemlerde saklanması öngörülüyor. Beraat halinde kayıtlar derhal silinecek, diğer durumlarda ise en geç 20 yıl içinde imha edilecek. Verilere yalnızca yargı kararıyla erişilebilecek.
Yargıtay Başsavcısı’na Yeni İtiraz Yetkisi
Düzenlemeyle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nın, Yargıtay kararlarına karşı üç ay içerisinde Ceza Genel Kurulu’na itiraz edebilmesine imkan tanınıyor. Bu yetki resen veya talep üzerine kullanılabilecek.
Kaçak Sanıklar ve Dolandırıcılıkla Mücadelede Yeni Hükümler
Kaçak sanıklar hakkında mahkumiyet kararı verilemeyecek. Sonradan teslim olan veya yakalanan sanıklar yeniden yargılanma talebinde bulunabilecek.
Bunun yanı sıra banka hesabını veya IBAN bilgisini dolandırıcılık amacıyla başkalarının kullanımına sunanlara yönelik yeni yaptırımlar getiriliyor. Etkin pişmanlık hükümleri genişletilirken bazı durumlarda cezalarda indirim uygulanabilecek.
Geçiş Hükümleri
Kanun teklifinde yer alan düzenlemelerin yürürlüğe girmesinden önce başlatılan işlemler eski mevzuata göre sonuçlandırılacak. Yeni hükümler geçmişe dönük olarak uygulanmayacak.
