EkonomiManşetMAKÜ Rektörü Prof. Dr. Adem Korkmaz’ın katkı koyduğu; İGİAD’ın ‘insani geçim ücreti araştırması’ sonuçları açıklandı

2 sene ago

2018 yılı İGÜ Türkiye ortalaması 1857 lira

Türkiye İktisadi Girişim ve İş Ahlakı Derneği (İGİAD), “2018 Yılı İnsani Geçim Ücreti (İGÜ)” araştırmasının sonuçlarını 10 Ocak 2018 Çarşamba günü  açıkladı.

İktisatçı, çalışma ekonomisi alanında akademik, saha çalışmalarıyla işgücü, çalışma hayatına katkı sağlayan Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Adem Korkmaz, İGİAD’ın insani geçim ücreti çalışmasına da katkı koyan isimlerden biri… Geçtiğimiz Çarşamba günü İstanbul’da gerçekleşen basın toplantısında konuşan Prof. Dr. Adem Korkmaz, İGÜ’nün önemine değinerek ”İGÜ yaklaşımı, esasında merkeze bir insan kavramın koyuyor” değerlendirmesinde bulundu.

İGÜ Tespit Komisyonu, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) İstatistiki Bölge Sınıflaması’ndaki sonuçları değerlendirerek 12 bölgenin insani geçim ücretini tespit etti. Ortalama büyüklükte bir ailenin geçinebileceği aylık asgari geçim ücretini esas alan araştırmaya göre, 2018 yılında insani geçim ücreti İstanbul için 2 bin 385 lira, Türkiye ortalaması için de bin 857 lira oldu.

“İnsani geçim ücreti bir haktır”

İGİAD Yönetim Kurulu Başkanı Ayhan Karahan, araştırma sonuçlarının paylaşıldığı toplantıda, İGİAD’ın hak eksenli bir iş hayatı ve helal kazancın adil paylaşımı çerçevesinde çalışanların onurlu bir yaşam sürdürebilmeleri için 15 yıldır insani geçim ücretini belirlediğini aktardı.

İşverenlere daha duyarlı olmaları ve çalışan ücretlerini insani geçim seviyesinde iyileştirmeleri çağrısında bulunan Karahan, şunları kaydetti:

“Gelir dağılımındaki adaletsizliğin çalışanların aleyhine hızla bozulduğu günümüzde, krizlerden en fazla etkilenen ve gelir kaybına uğrayan kesim olan iş görenlerin, emeklerinin karşılığı almaları gereken insani geçim ücreti, işverenler için bir lütuf olmayıp hakkın kendilerine teslimidir. Temel hak ve hürriyetler kadar çalışanlar açısından onurlu bir yaşam sürdürebilmek için emeklerinin karşılığı almaları gereken insani geçim ücreti de bir haktır.”

Karahan, İGİAD’ın devletin her yıl açıkladığı asgari ücrete alternatif olarak sunduğu insani geçim ücretinin, iş görenlerin harcamaları üzerinden reel rakamlarla hesaplandığı bilgisini vererek, bunun işletmelerde uygulanması halinde gelir dağılımının iyileşmesine, refah seviyesinin artmasına, toplumsal dayanışmanın gelişmesine katkı sağlayacağını vurguladı.

“İnsani geçim ücretinin uygulanması maliyet artışı getirmez”

Ayhan Karahan, “İnsani geçim ücretinin işletmelerde uygulanması maliyet artışı getirmez, aksine verimliliği ve bereketi artırır” dedi.

İGİAD’ın belirlediği insani geçim ücretinin bireyi değil, 2 çocuklu bir ailenin onurlu yaşayabileceği, insanca geçinebileceği aylık asgari geçim ücretini esas aldığına işaret eden Karahan, “2018 yılı için Türkiye’de 12 ayrı bölgenin insani geçim ücreti belirlendi. Buna göre en yüksek insani geçim ücreti 2 bin 385 lira ile İstanbul’dadır. En düşük ücret ise bin 650 liradır. Bu rakamın Türkiye ortalaması ise bin 857 liradır” diye konuştu.

Ayhan Karahan, insani geçim ücretinin siyasete malzeme olmaması ve insani ihtiyaçların politize edilmemesi gerektiğini belirterek, devletin her yıl asgari ücreti belirlerken İGİAD’ın tespit ettiği insani geçim ücretini dikkate almasının, asgari ücrette çalışan ve işverenden alınan vergi yükünün azaltılmasının ve bölgesel asgari ücrete geçilmesinin önem arz ettiğini dile getirdi.

Belirledikleri insani geçim ücretinin bir sınırlama olmadığının altını çizen Karahan, şöyle devam etti:”Bu rakam, asgari verilmesi gereken, insanca ve onurlu bir yaşamın sürdürülebilmesi için en alt limiti oluşturmaktadır. Mesleki kariyer ve yeterliliğe göre bu rakamlar işletmeler tarafından daha yukarılarda verilebilmektedir. Biz de bu rakamları uygulama noktasında gayret gösteriyoruz. İş dünyası ve kamuoyuna devletin asgari ücretini değil de İGİAD’ın açıkladığı insani geçim ücretini uygulamaları gerektiğini ifade ediyoruz.”

 

İGİAD İnsani Geçim Ücreti Tespit Komisyonu, her yıl Aralık ayında yaptığı bir araştırmanın sonuçlarını düzenlediği toplantıyla açıkladı. Rakamların açıklandığı basın toplantısına İGİAD Yönetim Kurulu Başkanı Ayhan Karahan, Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Yusuf Alpaydın, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Adem Korkmaz ve çok sayıda basın mensubu katıldı.

Araştırma Türkiye’de farklı bölgelerdeki ailelerin geçinebilmesi için gerekli olan asgari ücret seviyesini tespit ediyor. Buna göre; TÜİK tarafından üretilen veriler kullanılarak yapılan hesaplamalara göre, işverenlerin İstanbul’daki bir çalışana ailesini geçindirebilmesi için asgari olarak aylık toplam 2 bin 385 TL (prim, ikramiye, yardım vb. yan ödemeleri dahil) ödemesi gerekiyor. Tespit edilen İGÜ rakamı, SGK, vergi ve devlet tarafından karşılanan eğitim giderlerini içermiyor. İGİAD, bu rakamı, çalışana verilmesi gereken insani geçim ücreti tutarı olarak işverenlere tavsiye ediyor. Her bölge için farklı ücretlerin belirlendiği çalışmada, Türkiye ortalaması fiyatlarla hesaplanan İGÜ bin 857 TL oldu.

”Dünyaya örnek olabilecek bir hesaplama sistemi”

İGÜ’nün nasıl hesaplandığı konusunda bilgi veren Yrd. Doç. Dr. Yusuf Alpaydın, ”Çok detaylı bir hesaplama sistemimiz olduğunu söyleyebilirim. Hatta dünyaya örnek olabilecek bir hesaplama sistemi. Araştırmaları yaparken, hesaplama sistemlerini inceledik. En gelişmiş hesaplama sistemini oluşturduk ve kullandık. Çok sayıda veri ve data kullanımı içeriyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun yayınladığı birçok istatistiği kullanıyoruz, tüketici fiyatları kullanıyoruz, hane halkı araştırmalarındaki verileri kullanıyoruz, istihdamla ilgili verileri kullanıyoruz, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun verileri kullanıyoruz, Sağlık Bakanlığı Hacettepe Üniversite’sinin geliştirdiği beslenme rehberini kullanıyoruz. Bunlar gibi sayamadığım birçok veriyi analiz ediyoruz. Neticesinde 12 farklı bölge için İGÜ’yü hesaplıyoruz” diye konuştu.

”Korkmaz; İGÜ, insanı merkeze alıyor”

İGÜ’nün önemine değinen Prof. Dr. Adem Korkmaz, ”İGÜ yaklaşımı, esasında merkeze bir insan kavramın koyuyor. Her şeyden soyutluyor; çalışan işçidir, üretim sürecine katılan kişidir, verimliliği şudur gibi tartışmaları dışarıya çıkarıyor. Diyor ki; bu kainatın en değerli varlığı olarak insanın, onurlu şekilde insanca yaşamına yetecek bir geliri elde etmesi lazım. Bütün ekonomik ve rekabet piyasa tartışmaları dışarısında insanı bir obje olarak merkeze alıyor. O zaman yapacağını değerlendirmeler şeklini değiştiriyor. Asgari ücret tartışmaları günümüzde politik bir zeminde ilerliyor. Yada komisyonun niteliği gereği pazarlık ücreti çerçevesinde yürüyor. Yada hükümetin o yılki ekonomik programıyla ilgili yaptığı varsayım yada orta vadeli planlamaların bir parçası olarak kendine şekil veriyor. İGÜ tartışmasında tüm bunların dışında çalışan bir insan olarak içinde yaşamış olduğu sosyoekonomik ortamda namerte, hatta merte muhtaç olmadan, ailesiyle beraber huzurlu şekilde en azında alt sınırlar içinde temin edebilecek bir gelirin hakkın olduğu varsayımında” ifadelerini kullandı.

Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Adem Korkmaz ise ülke ekonomisi büyürken refahın paylaşımı meselesinin önemine işaret etti. İnsani ücret yaklaşımının merkezinde insanın olduğunu vurgulayan Korkmaz, şöyle konuştu:

“Burada çalışanı muhtaç etmeden ve onurlu şekilde yaşamını sürdürebileceği gelirin kendisine garanti edileceği bir yaklaşım söz konusu. İnsani ücret yaklaşımını, sahip olduğu özgüven ve ortaya koyduğu sonuçları itibarıyla iş dünyasında bir farkındalık oluşturması bakımından, iş adamlarımız tarafından bir ahlak bilinciyle bu sürecin yönetilmesini çok anlamlı buluyorum.”

Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Yusuf Alpaydın ise insani geçim ücretinin hesaplama sistemini anlattı. Alpaydın, “İnsani geçim ücretine göre, asgari ücretin İstanbul’da yaklaşık yüzde 50, Türkiye genelinde ise yüzde 15,8 artırılması gerekiyor. Bunu yaparken dünyanın en gelişmiş hesaplama sistemini kullandık” ifadesini kullandı.

2018 yılı bölgelere göre aylık insani geçim ücretleri şöyle:

İstanbul: 2 bin 385 TL

Batı Marmara: bin 697 TL

Ege: bin 784 TL

Doğu Marmara: 2 bin 215 TL

Batı Anadolu: bin 968 TL

Akdeniz: bin 872TL

Orta Anadolu: bin 789 TL

Batı Karadeniz: bin 650 TL

Doğu Karadeniz: bin 763 TL

Kuzeydoğu Anadolu: bin 726 TL

Ortadoğu Anadolu: bin 783 TL

Güneydoğu Anadolu: bin 877 TL

Türkiye Ortalaması: bin 857 TL

Yapılan bilgilendirmede, İGİAD’ın 2004 yılından beri Asgari Geçim Ücreti (AGÜ) ismiyle İstanbul için yaptığı çalışma, 2014 yılı itibariyle İGÜ olarak revize edilmiş ve hesaplamada daha ileri yöntemlerin kullanılmasına geçildi. İGÜ, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) İstatistiki Bölge Sınıflaması’nda yer alan 12 farklı bölge için yapılmaya başlandı. Ortalama büyüklükte bir hanenin aylık insani geçim maliyetinin hesaplanmasından hareketle yapılan bu araştırma, bir ailenin; gıda, giyim, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar, mobilya, ev aletleri ve ev bakımı, sağlık, ulaştırma, haberleşme, eğlence ve kültür, eğitim hizmetleri ve sair harcamalarını içeriyor.

Kodlama : SadeMedia Interactive