Yüksek fiyatlar bu sefer gurbetçilere de dokundu. Avrupa’nın farklı ülkelerinde yaşayıp yaz aylarında vatanlarına tatile gelen Türk vatandaşları döviz avantajı sayesinde rahatça alışveriş yapıyordu. Ancak yeme-içme ve hizmet sektörünün yanı sıra otomotivden gayrimenkule her sektörde fiyatlar yükselince gurbetçiler harcama alışkanlıklarında frene bastı. Yaz aylarını heyecanla bekleyen esnaf ise bu durum nedeniyle hayal kırıklığına uğradı.
Avrupa’da yaşayıp her yıl Türkiye’ye yaz tatiline gelen gurbetçiler ellerindeki dövizlerle geniş bir harcama alanına sahip oluyordu. Ancak bu yıl tablo değişti. Otellerden restoranlara, plajlardan mağazalarda Avrupa ile yarışan yüksek fiyatlarla karşı karşıya kalan gurbetçiler de harcama alışkanlıklarında değişikliğe gitti. Birçok kişi tatil bölgelerindeki fahiş fiyatlar nedeniyle memleketlerine ve aile evlerine yönelirken, bu durum esnafın beklentilerinin boşa çıkmasına neden oldu.
“SADECE ZORUNLU KONAKLAMA HİZMETİ ALIYORLAR”
Kuşadası’nda uzun yıllardır otel işletmeciliği yapan Levent Gürsoy “Eskiden yaz aylarında odalarımızın çok büyük bir kısmını haftalar öncesinden Avrupa’dan gelen vatandaşlarımıza rezerve ederdik ve otellerimiz tam kapasite çalışırdı. Ancak bu yıl artan maliyetlerin fiyatlara yansımasıyla birlikte, gurbetçilerimiz otel tatili yerine memleketlerindeki aile evlerinde kalmayı tercih ediyor. Otelimize gelen az sayıdaki gurbetçi misafirimiz ise sadece zorunlu konaklama hizmeti alarak ekstra harcama yapmaktan kesinlikle kaçınıyor” dedi.
TÜRKİYE’DEKİ KONUT FİYATLARI AVRUPA İLE YARIŞIYOR
Fiyat artışları yalnızca günlük harcamaları değil, gayrimenkul yatırımlarını da etkiliyor. Geçmiş yıllarda Türkiye’den ev veya yazlık almayı öncelik hâline getiren birçok gurbetçi, bugün yüksek konut fiyatları nedeniyle kararını ertelemeyi tercih ediyor. Döviz bazında değerlendirildiğinde Türkiye’deki konut fiyatlarının Avrupa’nın bazı bölgeleriyle benzer seviyelere ulaşması, yatırımcıların alternatif ülkelere yönelmesine sebep oluyor.
“ARAÇ BAKIMINDA SADECE ACİL TAMİTARLAR YAPILIYOR”
Kara yoluyla gelen gurbetçilerin vazgeçmediği geleneklerden biri olan araç bakım ve onarımları ise bu yıl farklı bir tablo ortaya koyuyor. Edirne’de oto sanayi ustası olarak hizmet veren Kemal Demir, tamir maliyetlerindeki artışın etkilerini şöyle anlattı: Geçmiş yıllarda gurbetçi müşterilerimiz araçlarını dükkâna bırakır ve fiyat sormadan en ağır kaporta ve motor bakımlarını yaptırırdı. Bugün artan yedek parça fiyatları ve işçilik giderleri yüzünden Avrupa ile aramızdaki o büyük ucuzluk farkı neredeyse tamamen eridi. Artık gurbetçilerimiz detaylı revizyonlar istemiyor, sadece dönüş yoluna çıkabilmek için mecburi olan en acil tamiratları yaptırıp sanayiden ayrılıyor.
BAVULLAR ARTIK GELDİĞİ GİBİ GİDİYOR
Geçmiş yıllarda dönüş yolunda araç bagajlarını tenekelerce zeytinyağı, yöresel gıdalar ve bavullar dolusu kıyafetle dolduran gurbetçilerin bu alışveriş geleneği de enflasyona yenik düştü.
Türkiye’deki gıda ve tekstil ürünleri fiyatlarının Avrupa’daki marketlerle eşitlenmesi, hatta bazen daha pahalıya gelmesi sebebiyle toptan alışveriş devri kapanırken, gurbetçiler artık sadece sembolik olarak birkaç küçük yöresel ürün alarak dönmeyi tercih ediyor. Benzer bir durgunluk, bir zamanlar Avrupa’ya tırlarla gönderilen mobilya ve çeyiz alışverişlerinde de yaşanıyor.
