Burdur’un Söğüt beldesinde örtü altı üretim yapan çiftçiler, artan maliyetler ve düşen satış fiyatları nedeniyle zor günler geçiriyor. Söğüt Örtü Altı Sebze Yetiştiricileri Üretici Birliği Başkanı Cengiz Gencer, bu yılın üretici açısından son yılların en zor dönemi olduğunu belirterek, “Aldığımız %100 arttı, sattığımız %100 düştü” dedi.
2025 yılının üretici açısından büyük hayal kırıklığıyla geçtiğini söyleyen Gencer, “Girdi maliyetleri çok yükseldi, satış fiyatları ise yerinde saydı. Ağustos–Eylül döneminde yaklaşık 35-40 gün boyunca domatesi 12 liradan sattık. Oysa ürünün maliyeti 18 lira. Bu şartlarda üretimin sürmesi imkânsız hale geliyor” ifadelerini kullandı.
Girdi Maliyetleri Uçtu, Satışlar Düştü
Gencer, geçen yıl 24 TL olan domates fidanının bu yıl 42–45 TL’ye, gübrenin ise 1.800–2.000 TL’den 3.200 TL’yeyükseldiğini belirtti. “Girdi maliyetleri %100 arttı ama biz ürünü 12 liraya satabildik. Bu sürdürülebilir değil” diyen Gencer, maliyet artışlarına rağmen domates fiyatlarının üretici aleyhine şekillendiğini vurguladı.
“Biz 12 Liraya Sattık, Tüketici 60 Liraya Aldı”
Söğüt’te yaşanan durumun yalnızca bölgesel olmadığını belirten Gencer, “Bu yıl sadece Söğüt’te değil, Türkiye genelinde örtü altı üreticileri aynı sorunları yaşıyor. Biz domatesi 12 liraya sattık, tüketici pazarda 50–60 liraya aldı. Aradaki fark üreticiyi de, tüketiciyi de mağdur ediyor. Bu sistemi mutlaka gözden geçirmek gerekiyor” dedi.
Ayrıca, plansız üretimin de fiyatları olumsuz etkilediğini ifade eden Gencer, “Söğüt’te iki yıl önce 5 bin dekar olan sera alanı bugün 10 bin dekara çıktı. Bu kadar hızlı büyüme plansız üretimi beraberinde getirdi. Aile işletmeciliği bitti, yerini büyük işletmeler aldı” sözleriyle sorunun kökenine dikkat çekti.
“Devlet Acilen El Atmalı”
Üretimde sürdürülebilirliğin sağlanması için planlı üretim ve devlet desteği gerektiğini vurgulayan Gencer, “Bu gidişle çiftçi önümüzdeki yıl ekim yapamayacak. Girdi maliyetleri sürekli artıyor, buna rağmen satış fiyatları yerinde sayıyor. Tarım ve Orman Bakanlığımızın bu konuda acil bir planlama yapması gerekiyor. Aksi halde üretim azalır, yarın domatesi ithal eder hale geliriz” uyarısında bulundu.
“Dünya Markasıyız Ama Ürün Dalında Kaldı”
Söğüt’ün domates üretiminde bir marka haline geldiğini söyleyen Gencer, “Biz dünya çapında kaliteli domates üretiyoruz ama şu an ürün dalında kaldı. 5 liraya alıcı bulamıyoruz. Sezon sonunda turşuluk olarak verdiğimiz yeşil domatesleri bile bu yıl kimse almak istemedi. Çözüm, planlı üretime geçilmesi ve örtü altı üretime özel desteklerin artırılmasıdır” dedi.
“Biz üretmeye devam etmek istiyoruz, toprağı bırakmak istemiyoruz. Ancak bunun için artık nefes almamız gerekiyor” sözleriyle üreticilerin çaresizliğini dile getirdi.
