Herkesin büyük bir merakla beklediği asgari ücret belirleme toplantıları başladı.

Doğrudan 7 milyona yakın çalışanı, dolaylı olarak ise tüm vatandaşları ilgilendiren yeni asgari ücreti belirleme çalışmalarında süreç, resmi olarak başladı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ev sahipliğinde, dün yapılan ilk toplantıda, işveren tarafını Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK), işçi tarafını ise en fazla üyeye sahip konfederasyon olduğu için Türk-İş temsil ediyor. İşveren heyetinin başkanlığını TİSK Genel Sekreteri Akansel Koç, işçi heyetinin başkanlığını ise Türk-İş Genel Eğitim Sekreteri Nazmi Irgat yapıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin; “Biz enflasyonun ya da ekonomideki dalgalanmaların karşısında emeği koruyacağız, koruyacak bir asgari ücret belirleyeceğiz. Asgari ücretin bir boyutu, teknik olarak ülkenin içinde olduğu enflasyonu, muhtelif düzeylerdeki harcama kalemlerini dikkate alarak asgari ücreti ortalama beklentileri karşılayacak ve toplumda hakkaniyet duygusunu destekleyecek bir oranda belirlenmesidir.” dedi.

Türk-İş Genel Eğitim Sekreteri Nazmi Irgat ise; “milyonlarca çalışanı ve aileleriyle birlikte toplumun geniş bir kesimi yapılacak bu komisyon toplantısının sonuçlarını umutla beklemektedirler. Umuyoruz ki alınacak karar beklentileri karşılar. Milyonlarca çalışanın ailesiyle birlikte hayal kırıklığına yol açmaz iç barışı ve toplumsal huzuru getirir.” şeklinde konuştu.

İŞÇİNİN BEKLENTİSİ İŞVERENDEN YÜKSEK

Bu arada yeni dönem asgari ücret beklentilerini tespit etmek amacıyla yapılan araştırma kapsamında Türkiye genelinde 26 il’de 604 işveren ve yönetici, 2500 işçi ile görüşüldü. Anketin sonuçları paylaşıldı.Bu kapsamda imalat sanayi, tekstil, taşımacılık, inşaat, tarım, sağlık, turizm, madencilik gibi sektörlerin de aralarında olduğu 19 farklı sektörden işletmeci ile görüşme yapıldı.

İşletmelerin asgari ücret beklentisi: Katılımcıların yüzde 34’ü ‘Yeni dönem asgari ücret ne kadar olmalı’ sorusuna 3501 ile 3750 TL arasında cevabını vererek en yüksek oranı oluşturmuştur. Bu rakamı yüzde 19.3 ile 3251 TL ile 3500 TL arasında olmalı diyenler, yüzde 13.7 oranı ile de 3751 TL ile 4000 TL arasında olmalı diyenler izledi.

‘Asgari ücretin artırılması işten çıkarmalara yol açar mı’ sorusuna katılımcıların yüzde 74.3’ü evet yanıtını verirken yüzde 25.7’si ise hayır yanıtını verdi.

Çalışanların asgari ücret beklentisi: Çalışma kapsamında işçilerle yapılan görüşmelerin sonucu da paylaşıldı. Buna göre ‘Asgari ücretli işinizin yanı sıra ek bir iş yapıyor musunuz?’ sorusuna katılımcıların yüzde 87’si hayır, yüzde 13’ü evet yanıtını verdi.

‘Yeni dönem asgari ücret ne olmalı sorusuna katılımcılar ağırlıklı olarak yüzde 37.3 oranı ile 3750 ile 4000 TL arasında beklenti ortaya çıktı. 4000 ile 4500 TL arasında olmalı diyenlerin oranı yüzde 13, 4500 TL üzerinde olmalı diyenlerin oranı ise yüzde 21.8 olarak araştırma sonuçlarına yansıdı. ‘Ailenizde sizden başka çalışan var mı’ soru- suna katılımcıların yüzde 61’i hayır, yüzde 39’u evet yanıtını verdi. Asgari ücretin artırılması işten çıkarmalara yol açar mı sorusuna katılımcıların yüzde 40.3’ü evet, yüzde 59.7’si hayır yanıtını verdi.

GÖRÜŞMELER BU YIL ERKEN SONUÇLANABİLİR

Taraflar, yeni asgari ücreti belirleme çalışmaları kapsamında dört kez toplanıyor. Önceki yıllardan farklı olarak bu yıl hükümet, işçi ve işveren temsilcileri yeni asgari ücretin aralık ayının sonu beklenmeden hızlı şekilde müzakere edilmesi konusunda mutabık. Bu durum, yeni asgari ücretin aralık ayı ortasında belirleneceği görüşünü güçlendiriyor. İşçi ve işveren tarafının mutabık olduğu diğer bir konu da vergi indirimi. Her iki taraf, başta asgari ücret olmak üzere tüm ücretler üzerindeki vergilerin kademeli olarak azaltılmasını talep ediyor. Görüşmeler öncesi TİSK, mevcut istihdamın korunması ve yeni istihdam sağlanması için asgari ücret işveren desteğinin bu yıl da devam etmesinde ısrarlı. Türk-İş ise yeni asgari ücrete dair talebini kamuoyuyla henüz paylaşmamakla birlikte “insan onuruna yakışır” düzeyde bir asgari ücret istiyor.

ASGARİ ÜCRET NASIL BELİRLENİYOR?

Asgari ücreti, yasa gereği işçi, işveren ve hükümetten beşer temsilci olmak üzere 15 kişiden oluşan Asgari Ücret Tespit Komisyonu belirliyor. Komisyon, yeni asgari ücreti belirleme çalışmaları kapsamında dört kez toplanıyor. Bakanlıktaki ilk toplantının ardından komisyon, işçi, işveren ev sahipliğindeki toplantıların ardından son toplantısını tekrar Bakanlık’ta yapıyor. Bakanlığın belirlediği üyelerden birinin başkanlık ettiği komisyon, en az 10 üyenin katılımıyla toplanıp oy çokluğuyla karar veriyor. Oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu tarafın çoğunluğu sağladığı kabul ediliyor.

ASGARİ ÜCRET ŞU AN NET 2 BİN 825 LİRA

Asgari ücret, halen bekar bir işçi için aylık brüt 3 bin 577 lira 50 kuruş, vergiler ve kesintiler düştüğünde net 2 bin 825 lira 90 kuruş olarak uygulanıyor. Apartman görevlileri için ise normal işçilerden farklı olarak gelir ve damga vergileri kesilmediği için net 3 bin 40 lira 87 kuruş olarak hesaplanıyor. Asgari ücretin işverene toplam maliyeti, bir işçi için 4 bin 203 lira 56 kuruş. Bunun 3 bin 577 lira 50 kuruşu brüt asgari ücret, 554 lira 51 kuruşunu sosyal güvenlik primi, 71 lira 55 kuruşunu işveren işsizlik sigorta fonu oluşturuyor.

İşte; asgari ücret senaryoları

Asgari Ücret Tespit Komisyonu, 2022 yılı asgari ücretini belirlemek üzere, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin başkanlığında, dün ilk toplantısını yaptı.  Komisyonda hükümet, işçi ve işvereni temsilen 5’er üye görev yapıyor.

İşçileri TÜRK-İŞ, işvereni ise Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK) temsil ediyor. Karar oy çokluğuyla alınıyor.

KAMU İŞÇİLERİNİN ÜCRETİNE DİKKAT!

Asgari ücret senaryolarına geçmeden önce, net asgari ücretin tavanını belirleyen sınırlara dikkat çekmek gerekiyor. 2021 yılında memurlar ve kamu işçilerinin ücret artışlarına ilişkin iki toplu sözleşme imzalandı. Memur sendikalarıyla yapılan sözleşmeye göre, memur maaşları 2022 yılında yüzde 5+7, 2023 yılında ise yüzde 8+6 oranında artı- rılacak. Enflasyonun bu oranları aşması halinde ise enflasyon farkı verilecek.

Asgari ücretliler için esas belirleyici olan kamu işçileriyle yapılan toplu iş sözleşmesi olacak. Buna göre, kamu işçilerinde en düşük çıplak brüt ücret 2021 yılı başından geçerli olmak üzere önce 4100 liraya çıkartıldı. Bunun üzerine 2021’de yüzde 12 + 5 oranında artış yapıldı. Temmuz – Aralık döneminde enflasyonun yüzde 5’i aşması halinde enflasyon farkı yansıtılacak.

Kamu işçilerinde en düşük brüt çıplak ücret şu an itibarıyla 4822 TL düzeyinde bulunuyor. Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) Temmuz – Ekim döneminde yüzde 6.72 oranında arttı. Kasım – Aralık ayı enflasyonu son 18 yılın ortalamasına uygun çıkarsa 2021’in ikinci yarısındaki TÜFE artışı yüzde 8.03 olacak. Son iki ayın enflasyonu geçen yılki düzeyde gerçekleşirse bu kez 2021’in ikinci yarısındaki TÜFE artışı yüzde 10,55 olacak. Kamu işçilerinin ücretleri de bu oranlarda artacak. Bu durumda kamu işçilerinde en düşük brüt çıplak ücret yüzde 8.03’lük enflasyon olursa 5 bin 216 liraya, yüzde 10,55 enflasyon olursa 5 bin 343 liraya yükselecek. Net ücret de sırasıyla 4 bin 120 ve

4 bin 221 liraya yükselecek. Net asgari ücretin kamu işçilerine ödenecek net ücrete çok yaklaşmasını beklemenin gerçekçi olmayacağı değerlendiriliyor. O durumda kamu işçilerine ilave artış beklentisinin ortaya çıkacağı belirtiliyor.

VERGİ VE PRİM İNDİRİMİ İÇERMEYEN ARTIŞ SENARYOLARI

Merkez Bankası son enflasyon raporunda, 2021 yılsonu enflasyon tahminini yüzde 18.4 olarak revize etti. TÜİK’in açıkladığı ekim ayı verilerine göre ise TÜFE’deki yıllık artış yüzde 19,89 oldu. Kasım aralık aylarında enflasyonun son 18 yılın ortalaması düzeyinde çıkması halinde yıllık enflasyon yüzde 17,66; geçen yılki düzeyde çıkması halinde ise yüzde 19,89 olacak.

Vatandaşın cebine yansıyan enflasyonun çok daha yüksek olduğu tartışmaları bir yana kabaca resmi enflasyonu yüzde 20 olarak kabul etmek mümkün görünüyor.

Vergi ve prim indirimi yapılmaması halinde halen 3 bin 577.50 TL olan brüt asgari ücret 4300 TL’ye çıkarsa yüzde 20, 4400 TL olursa yüzde 23, 4500 TL olursa yüzde 26, 4600 TL olursa yüzde 29, 4700 TL olursa yüzde 31, 4800 TL olursa yüzde 34, 4900 TL olursa yüzde 37, 5000 TL olursa yüzde 40 oranında artış yapılmış olacak.

Net asgari ücret ise yüzde 26 artışla 3554 TL, yüzde 31 artışla 3712 TL, yüzde 34 artışla 3791 TL, yüzde 40 artışla da 3949 TL olacak.

Asgari ücretin işverene maliyeti şu an 4203 TL düzeyinde. Bu rakam, yüzde 31 artış senaryosunda 5522 TL’ye, yüzde 40 artış senaryosunda ise 5757 TL’ye ulaşacak.

İŞVERENİN YÜKÜNÜ AĞIRLAŞTIRMADAN NET ÜCRET NASIL ARTAR?

Asgari ücretin işverene maliyetini azaltmak amacıyla 2016 yılından beri asgari ücret desteği uygulanıyor. İlk yıl işçi başına aylık 100 TL ile başlayan asgari ücret desteği bu yıl 75 TL olarak uygulandı.

İşçi ve işveren sendikaları asgari ücret desteğinin devam etmesini talep ediyor. Ancak hükümet’ten uygulamanın devamı yönünde bir sinyal gelmedi.

SOSYAL GÜVENLİK PRİMİ İŞÇİ PAYINDA 5 PUAN İNDİRİM SEÇENEĞİ

İşçiye ödenen asgari ücretten yüzde 14 sosyal güvenlik primi,

yüzde 1 işsizlik sigortası primi, binde 7.59 damga vergisi ve yüzde 15 gelir vergisi kesiliyor.

Gelir vergisinin bir kısmı asgari geçim indirimi (AGİ) yoluyla iade ediliyor.

Bu yıl asgari ücret’ten işçi adına yapılan kesinti toplamı 752 TL’ye ulaşıyor.

Kesintilerde hiçbir değişiklik yapılmadığı takdirde brüt asgari ücret yüzde 40 oranında artırıldığında bile net asgari ücretteki artış 1123 TL’de kalacak.

Üç işçi konfederasyonunun talep ettiği gibi sosyal gü- venlik işçi pri- minde 5 puanlık indirim yapıldığında ise brüt ücret yüzde 31 oranında artı- rıldığında bile net asgari üc- retteki artış 1087 TL’yi bulacak.

VERGİ İNDİRİMİ NE SAĞLAR?

Asgari ücretin tamamının bekâr işçi için vergi dışı bırakılması durumunda yüzde 31 artış senaryosunda işçinin eline geçen net ücret 282 TL daha artacak. 5 puanlık prim indirimi ve vergi indiriminin birlikte hayata geçirilmesi durumunda yüzde 31 artış senaryosunda işçinin eline geçen net ücret 1369 TL, yani yüzde 48 oranında artacak. Bu senaryoda brüt ücretteki artış yüzde 26 oranında kalsa bile işçinin eline geçen net ücret 1190 TL, yani yüzde 42 oranında artacak. Net ücret 4 bin lirayı aşacak. Prim ve vergi indirimi yapılması halinde asgari ücretin işverene mali- yetindeki artış da sınırlı kalacak.

    (kaynak: habertürk

     AHMET KIVANÇ)