1954 'ten bugüne BURDUR'DA    e-posta : yenigungazete@ttmail.com

FIRSATÇILAR İŞ BAŞINDA! (Dövizdeki yükseliş bahanesiyle zamlar peşi sıra geliyor)

30 Ağustos 2018, Perşembe, 6:30 | Ekonomi, Manşet, Sürmanşet | 452 kere okundu | Bu haberi Facebook'ta Paylaş

Dövizdeki yükseliş fırsatçıları harekete geçirdi!

Dövizdeki yükselişi fırsata çevirmek isteyen marketler zam düğmesine bastı. Bir ayda fiyatlar ortalama yüzde 30 arttı. Cebi yanan vatandaş, ‘Dolar bahane zam şahane’ diyor…

Son bir yıldır ülkemizde kur baskısı, dövizdeki hareketlilik kimi fırsatçıları harekete geçirdi. Özellikle market fiyatlarındaki artış dikkat çekiyor. Baklagilden ete, kahvaltılıktan sebze-meyveye fiyatlar uçuşa geçti. Bir ayda yaşanan değişim bazı ürünlerde yüzde 100’ü bulurken; marketlerde fiyatlar ortalama yüzde 30 arttı. Yapılan fırsat zamları, ‘Dolar bahane zam şahane’ dedirtiyor!

Artışı gören vatandaşlar döviz fırsatçılarına ‘dur’ denilmesini istedi. Üreticiler ise kazanamamaktan yakınırken, “Bizden 1 liraya alınan ürünü market raflarında 5 liraya görüyoruz. Bu kadar uçurum adaletli değil’ diye aracılara ve market işletmecilerine serzenişte bulundu. Bir ayda yapılan fahiş zamlar ile olan yine tüketiciye oldu. Fileyi doldurmak cep yaktı!.

Kur artışı neden enflasyona yansıyor?

Kurdaki artışı bahane ederek maliyeti döviz olmayan pek çok işletme de fiyat artırıyor. Normalde kurdaki yüzde 10’lik tırmanış enflasyonu 1,5 puan artırırken beklentiler bozulduğunda yansıma 2,5 puana çıkıyor. Şimdi başta Merkez Bankası olmak üzere ekonomi yönetimi bu orantısız yansımaya karşı aksiyon almayı düşünmeye başladı.

Merkez Bankası’nın çalışmasına göre yüzde 50 dolar ve yüzde 50 Euro’dan oluşan döviz sepetindeki her yüzde 10’luk artış enflasyonu 1,5 puan yukarı itiyor. Tabii ki bu normal zamanlardaki yansıma. Bugünlerde olduğu gibi eğer beklentiler hep yukarı yönlü ise bu kez yansıya 2,5 puana kadar çıkıyor. Bu duruma neden olan ise maliyetleri döviz olmayan bir çok işletmenin de fırsattan istifade ederek ürünlerine zam yaparak mevcut konjonktürden yararlanma davranışı. İyi niyetliler için söylersek ise enflasyondan korunma güdüsü işletmeleri bu zamları yapmaya itiyor.

Döviz kurlarının ekonomideki bütün gelişmelere anında tepki veren, öngörülmesi zor bir değişken olması fiyatlama kararlarında beklenti kanalını da önemli kılıyor. Bu nedenle de işletmelerin yaşanan bir kur hareketini ne ölçüde kalıcı/geçici algıladıkları veya döviz kurunun ileride hangi değeri alabileceğine dair beklentileri kur hareketlerinin fiyatlara yansıtılmasında önemli rol oynuyor.

Merkez Bankası çalışmasında bulgular enflasyona geçiş etkisinde beklentilerin de etkili olduğunu teyid ediyor. Beklentilerin güçlü değer kaybı yönünde olduğu durumlarda kur ve enflasyon arasındaki ilişkinin tarihsel ortalamadan daha yüksek olduğu görülüyor. Beklentilerin olumlu seyrettiği dönemlerde ise bu etki çok daha düşük olabiliyor.

‘DOLARLA NE İLGİSİ VAR’ ZAMLARI

İşte son günlerde görülen de tam anlamı ile beklenti fiyatlaması. Örneğin çarşıya pazara gittiğimizde yumurtaya, yoğurda, domatese, salçaya, çorbaya önemli oranda zam yapılmış durumda. Bir çoğumuz da bu zamları görünce aldığımız ‘dolar arttı zam yaptık’ savunmasına karşı ‘Dolarla ne ilgisi var?’ demekten kendimizi alamıyoruz.

Enflasyondaki bu yükseliş bir sonraki adımda ise faiz oranları üzerindeki baskıyı artırıyor. Bu durum kendi kendini besleyen bir kısırdöngüye yol açıyor. Şimdi başta Merkez Bankası olmak üzere ekonomi yönetimi bu beklentiyi kırmaya yönelik eylem planlarını hayata geçirmeyi düşünüyor.

Eylem planının nasıl hayata geçirileceği henüz net değil ancak önceki kampanyalarda olduğu gibi sivil toplum örgütleri ve bir çok kurumun plana dahil edilerek çözülmesi gerektiği ortak düşünce…

YORUM YAZ

  • Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.
  • Henüz yorum yapılmamış.